91- Hang Bong Street - Hanoi-Vietnam
Tel/Fax: (84-4) 9 38 04 01
Mobile phone: 0912 107 987
Email: info@trantuanstudio.com
Website:
www.trantuanstudio.com
   
v

MỘT THOÁNG MÂY TRỜI

(Triển lãm cá nhân lần thứ tư "Chiều đỏ" của họa sĩ Trần Tuấn tại Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam - Tháng 11 năm 2006)

Trong nghệ thuật, có người chỉ mất vài năm đã thành đạt, có người lặn lội vài chục năm giời. Người nhanh thì bộc lộ tài hoa. Người chậm thì thâm trầm sâu sắc. Hoạ sĩ Lý Trực Sơn nói: bức tranh có thể vẽ nhanh vẽ chậm. Vẽ nhanh thì có thể có thần bút, nhưng xem cũng nhanh. Vẽ chậm thì có thể xem rất lâu. Song ở đây, có thể cái lâu của suy nghĩ, cái nhanh của cách vẽ, hoặc nghĩ lâu vẽ lâu, tuỳ thuộc vào ứng xử nghệ thuật cụ thể của từng hoạ sĩ.

Trần Tuấn là người có tay bút điêu luyện, có thể nghiền ngẫm một bức hoạ của mình vài tháng, vài năm, lại có thể vẽ rất nhanh trong vài ngày. Hoạ sỹ không phải là người có khả năng bộc phát, ngay từ khi học trung cấp, khi mới 15 tuổi, anh đã hoàn thiện những kỹ thuật cơ bản, nhưng đến nay 45 tuổi, hoạ sỹ vẫn tiệm tiến trên con đường của mình. Hội hoạ phản chiếu từng bước của cuộc sống đầy gian khổ như là sự khắc hoạ nội tâm, nên mọi bức hoạ vừa luôn ẩn chứa mỗi băn khoăn của thời đã qua, vừa là cái gì đó rất thực tại.

Khi những người bạn đồng lứa đã có danh vị và tiền bạc trong thời tưng bừng của hội hoạ sau Đổi mới, hoạ sĩ vẫn dường như chưa có gì. Tốt nghiệp Trung học, hoạ sĩ đạt điểm cao khi thi vào Đại học, nhưng lại bị trượt vì môn sử. Lúc đó tôi nhận thấy người ta chấm văn như chấm toán, nên bày cách cho Trần Tuấn làm văn như làm toán. Kết quả vào Đại học mĩ mãn, và chúng tôi trở thành những người bạn. Triển lãm toàn quốc 1984, hoạ sĩ vác đến bức tranh “Em bé và con trâu” có lẽ to đến 2m2, tranh bị loại . Những năm tháng sau đó long đong mãi cho đến những năm 1990. Những bức chân dung người thân trong gia đình với bút pháp tả thực vừa trẻ trung vừa khắc nghiệt, dần dần biến dổi thành những đường nét xoắn, uốn lượn nhằm gợi ra những suy tư từ những khuôn mặt bị cuộc sống giày vò nhàu nhĩ. Hoạ sĩ lướt trên mặt toan những nhát bay nhanh và mạnh, gạt mầu từ chỗ này sang chỗ khác để tạo ra những rung động bề mặt mà phần nào vẫn giữ được hình thể và cảm giác không gian. Bút lực cũng mạnh và thô như vậy, khi hoạ sĩ không muốn dứt ra khỏi hình thể tai nghe mắt nhìn, tức là một cái thực được tả thực và nhào nặn nó trong những ấn tượng khác nhau, những tâm trạng khác nhau về cuộc sống. Một thoáng mây trời rộng với bóng người hư vô, một dải bờ cát ven sông xa vắng, một vệt cây thấp thoáng xóm nghèo ngoại thành… phong cảnh của Trần Tuấn có gì bâng khuâng và buồn man mác, muốn ghi lại những cảnh vật ngày càng mất đi cái đẹp, ngày càng trở nên xấu xí. Sự vật, cảnh vật như có thể trải ra hoặc vo viên lại trong tay hoạ sĩ tuỳ từng lúc vui, lúc buồn của anh ta. Nó vừa là kí ức, vừa là thực tại, vừa đẹp, vừa xấu, vừa vui, vừa buồn, vừa cũng chẳng là thế nào cả.

Tôi không muốn đặt hoạ sĩ vào vị thế nào trong hội hoạ hiện nay, cũng như nhiều người khác đã nghiên cứu và viết lách đôi chút cho họ. Đời sống hội hoạ bây giờ quả là khó khăn, khó danh giá. Nó thiếu người xem, thiếu thị trường, thiếu chỗ bày đặt, lại bị Sắp đặt, Trình diễn, Video Art lấn át, và co cụm trong các xưởng vẽ như trò chơi riêng của các hoạ sĩ, mà đáng lẽ cần được xã hội hoá, cần nhiều người biết đến. Tôi muốn nói rằng cứ đi đi mà chẳng thể dừng lại, và vì cũng chẳng đi đến đâu cả, nhưng ta có một tri âm là bức hoạ.

Hà nội, tháng 10, 2006.

Nhà phê bình Mỹ thuật.

Phan Cẩm Thượng

Gửi cho bạn bè In bản tin 
GO BACK